हनुमान चालीसा (Hanuman Chalisa)
42 Visited Chalisa Collection • Updated: Saturday, 23 August 2025

हनुमान चालीसा
हनुमान चालीसा गोस्वामी तुलसीदास जी द्वारा रचित एक प्रसिद्ध भक्तिपरक रचना है, जिसमें 40 चौपाइयाँ (इसलिए इसे चालीसा कहा जाता है) सम्मिलित हैं।
यह रचना अवधी भाषा में लिखी गई है और भगवान श्रीराम के परम भक्त हनुमान जी की महिमा, शक्ति, ज्ञान और भक्ति का वर्णन करती है।
? महत्व
- हनुमान चालीसा का पाठ करने से भय, रोग, संकट और नकारात्मक शक्तियों का नाश होता है।
- इसे पढ़ने से आत्मविश्वास, साहस और मानसिक शक्ति बढ़ती है।
- मंगलवार और शनिवार को विशेष रूप से हनुमान चालीसा का पाठ अत्यंत फलदायी माना जाता है।
- यह हनुमान जी को प्रसन्न कर उनकी कृपा प्राप्त करने का सरल और शक्तिशाली साधन है।
हनुमान चालीसा (पूर्ण पाठ)
॥दोहा॥
श्रीगुरु चरन सरोज रज, निज मनु मुकुरु सुधारि।
बरनऊं रघुबर बिमल जसु, जो दायकु फल चारि॥
बुद्धिहीन तनु जानिके, सुमिरौं पवन-कुमार।
बल बुद्धि विद्या देहु मोहिं, हरहु कलेस बिकार॥
॥चौपाई॥
जय हनुमान ज्ञान गुन सागर।
जय कपीस तिहुँ लोक उजागर॥
राम दूत अतुलित बल धामा।
अंजनि पुत्र पवनसुत नामा॥
महाबीर बिक्रम बजरंगी।
कुमति निवार सुमति के संगी॥
कंचन बरन बिराज सुबेसा।
कानन कुंडल कुंचित केसा॥
हाथ बज्र औ ध्वजा बिराजे।
काँधे मूँज जनेऊ साजे॥
संकर सुवन केसरी नंदन।
तेज प्रताप महा जग वंदन॥
विद्यावान गुनी अति चातुर।
राम काज करिबे को आतुर॥
प्रभु चरित्र सुनिबे को रसिया।
राम लखन सीता मन बसिया॥
सूक्ष्म रूप धरि सियहिं दिखावा।
बिकट रूप धरि लंक जरावा॥
भीम रूप धरि असुर सँहारे।
रामचन्द्र के काज सँवारे॥
लाय सजीवन लखन जियाए।
श्रीरघुबीर हरषि उर लाए॥
रघुपति कीन्ही बहुत बड़ाई।
तुम मम प्रिय भरत-हि सम भाई॥
सहस बदन तुम्हरो जस गावैं।
अस कहि श्रीपति कण्ठ लगावैं॥
सनकादिक ब्रह्मादि मुनीसा।
नारद सारद सहित अहीसा॥
जम कुबेर दिगपाल जहाँ ते।
कवि कोविद कहि सके कहाँ ते॥
तुम उपकार सुग्रीवहिं कीन्हा।
राम मिलाय राज पद दीन्हा॥
तुम्हरो मंत्र बिभीषन माना।
लंकेश्वर भए सब जग जाना॥
जुग सहस्र जोजन पर भानू।
लील्यो ताहि मधुर फल जानू॥
प्रभु मुद्रिका मेलि मुख माहीं।
जलधि लांघि गए अचरज नाहीं॥
दुर्गम काज जगत के जेते।
सुगम अनुग्रह तुम्हरे तेते॥
राम दुआरे तुम रखवारे।
होत न आज्ञा बिनु पैसारे॥
सब सुख लहै तुम्हारी सरना।
तुम रक्षक काहू को डर ना॥
आपन तेज सम्हारो आपै।
तीनों लोक हाँक ते काँपै॥
भूत पिशाच निकट नहिं आवै।
महाबीर जब नाम सुनावै॥
नासै रोग हरे सब पीरा।
जपत निरंतर हनुमत बीरा॥
संकट ते हनुमान छुड़ावै।
मन क्रम वचन ध्यान जो लावै॥
सब पर राम तपस्वी राजा।
तिनके काज सकल तुम साजा॥
और मनोरथ जो कोई लावै।
सोइ अमित जीवन फल पावै॥
चारों जुग परताप तुम्हारा।
है परसिद्ध जगत उजियारा॥
साधु संत के तुम रखवारे।
असुर निकंदन राम दुलारे॥
अष्ट सिद्धि नव निधि के दाता।
अस बर दीन्ह जानकी माता॥
राम रसायन तुम्हरे पासा।
सदा रहो रघुपति के दासा॥
तुम्हरे भजन राम को पावै।
जनम जनम के दुख बिसरावै॥
अंत काल रघुबर पुर जाई।
जहाँ जन्म हरिभक्त कहाई॥
और देवता चित्त न धरई।
हनुमत सेइ सर्ब सुख करई॥
संकट कटै मिटै सब पीरा।
जो सुमिरै हनुमत बलबीरा॥
जय जय जय हनुमान गोसाईं।
कृपा करहु गुरु देव की नाईं॥
जो शत बार पाठ कर कोई।
छूटहि बंदि महा सुख होई॥
जो यह पढ़ै हनुमान चालीसा।
होय सिद्धि साखी गौरीसा॥
तुलसीदास सदा हरि चेरा।
कीजै नाथ हृदय महँ डेरा॥
॥दोहा॥
पवनतनय संकट हरन, मंगल मूरति रूप।
राम लखन सीता सहित, हृदय बसहु सुर भूप॥
🔔 हमारे YouTube चैनल को सब्सक्राइब करें:
👉 https://www.youtube.com/channel/UC76hj0iZcKkiW1YizHs0n2Q/
📘 Facebook Page:
👉 https://www.facebook.com/DigiTatva
🌿 वेबसाइट विजिट करें:
👉 https://www.bhaktipulse.com/
👉 https://www.bhaktipulse.com/video
▶️ http://youtube.com/watch?v=sEw46Q6AZhA
✨ Guest Post Invitation – Share Your Divine Wisdom
🙏 Welcome to BhaktiPulse – your spiritual companion for Aarti, Chalisa, Bhajan, Mantra, and divine stories.
🌸 Do you have spiritual knowledge, devotional content, experiences, or stories that can inspire others?
📖 We warmly invite you to contribute your valuable content and become a part of our growing spiritual community.
✨ Your content may include:
- 🪔 Aarti, Chalisa, Mantra, Bhajan
- 📜 Spiritual stories & life lessons
- 🔍 Unknown facts & scientific reasons in Sanatan Dharma
- 🌿 Ayurveda, rituals, and traditions
💡 If your content aligns with our vision, we will proudly feature it on BhaktiPulse.
📩 Submit your content or contact us here:
👉 https://www.bhaktipulse.com/contact.php
🌼 Let your words spread devotion, ज्ञान, and positivity to the world.
🙏 Join us in this divine journey!